Miljarden euro’s pompt de overheid in het bankwezen om daarmee het geldverkeer en de economie vlot te trekken. Er gebeurt niks. Het begrotingstekort loopt in een razend tempo op. Wie betaalt daar straks de rekening van? Juist, U, als gewone burger, werknemer of ondernemer en niet uw bank.

Ik ben boos. Boos op de directies en bestuurders van banken. En daarnaast heb ik een machteloos gefrustreerd gevoel. Mijn enige troost is dat ik dat gevoel niet alleen heb. Veel lokale wethouders in het land hebben deze frustratie ook.
Wat is er aan de hand?
Ik hoef u niets te vertellen over de huidige economische malaise. Als het u zelf nog niet getroffen heeft dan vast wel iemand in uw omgeving of het dreigt eraan te komen. Werktijdverkorting als een voorbode op werkloosheid. Of een faillissement van uw bedrijf. En de banken zijn wat mij betreft de grote schuldigen.
Ooit heb ik er wellicht zelf ook aan mee gewerkt. Ik heb tenslotte ruim 3 jaar bij een bank gewerkt. Vervolgens werd ik lid van de Tweede Kamer en woordvoerder financiële markten.  Mijn ogen gingen op een andere manier open en er werd tot mijn grote genoegen nieuwe wetgeving gemaakt waar ik een stevige bijdrage aan heb mogen leveren. Scherpere wetgeving op het gebied van transparantie in provisies en beloningen, het verlagen van de rente op kredieten en strengere eisen aan de deskundigheid van financieel adviseurs.
Dit alles om te voorkomen dat nog meer producten worden verkocht aan mensen en bedrijven die ze niet nodig hebben maar slechts dienen om de bankiers en verzekeraars nog rijker te maken.

Op dit moment ben ik wethouder Werk en Inkomen en verantwoordelijk voor het aan het werk helpen van mensen met een uitkering. Dat lukt alleen als er voldoende economische bedrijvigheid is.   Die economische bedrijvigheid stokt momenteel echter in een razend tempo, zelfs in sectoren waar de klappen niet hoeven te vallen. En waarom?
Omdat de banken als gevolg van de financiële crisis momenteel geen kredieten meer verstrekken aan degelijke en innoverende ondernemers, de rente op zakelijke rekeningen stevig verhogen en ondernemers daarmee nog meer op kosten jagen en zelfs eenzijdig kredietfaciliteiten intrekken. Dit om risico’s te beperken. Maar welke risico’s beperken ze daarmee? Waarschijnlijk alleen het risico dat ze hun eigen bonussen zouden mislopen.
Wist u dat de bonussen per jaar in de maand februari of maart worden uitgekeerd. In december wordt bepaald hoeveel. Elke directeur bepaalt zelf hoeveel bonus zijn medewerkers krijgen. Het is nauwelijks concreet op meetbare feiten en indicatoren gebaseerd. Niet op behaalde resultaten, niet op omzet, bovenal wel op de goede verhouding met je baas. Echt waar. En het gaat om tonnen!!!

Maar er zijn helaas wel heel duidelijke indicatoren waarom het met de economie zo slecht gaat.

Ik heb inmiddels al veel reacties van ondernemers ontvangen die geen geld meer krijgen van hun bank. Zoals die ondernemer uit Tubbergen met een prachtig horecabedrijf met ongeveer 50 (parttime) werknemers. Hij toont lef, neemt risico door te blijven innoveren en investeert middels een verbouwing maar de bank weigert momenteel verder te financieren …

Of die onderneemster uit Enschede die enkele jaren geleden een webwinkel is begonnen en sterk groeide. Ze kreeg toen zelfs meer krediet dan ze nodig had. Na een sterke daling kan ze momenteel de rente op het krediet nauwelijks per maand betalen maar een regeling hiervoor is onbespreekbaar terwijl het perspectief van de webwinkel weer positief is.

De banken hebben voor de huidige crisis gezorgd door in tijden van ongekende groei maar geld te blijven geven aan particulieren en bedrijven zonder zich om risico’s te bekommeren en werkelijk te onderzoeken of dit het juiste product bij de juiste persoon was. Hypotheken tot 7 keer het jaarsalaris, ongekende kredieten, woekerpolissen. De voorbeelden zijn niet aan te slepen.

De nationale overheid zorgt er momenteel voor dat de banken niet omvallen en voorkomt een systeemcrisis door hen te nationaliseren en daarnaast tot 200 miljard euro garant te staan om het geldverkeer weer op gang te brengen.  Het ministerie van economische zaken staat garant voor leningen van banken aan bedrijven tot een bedrag van 50 miljoen euro.

En wat doen de banken?

Ze houden het geld krampachtig vast en poetsen hun eigen balans ermee op.  En stellen hun eigen bonussen op deze manier zeker!

Ik voel mij machteloos.

Wij als lokale overheden staan namelijk klaar om al die mensen die met werktijdverkorting, werkloosheid en aanstaande bijstand geconfronteerd worden op te vangen en naar een andere baan te begeleiden of middels scholingsprogramma’s in hun vak bij te laten blijven of om te scholen. Geld is in deze geen probleem. Als het bij ons al op zou raken dan hebben de opleidingsfondsen binnen de CAO’s nog ongekende voorraden.

Tevens staan we klaar om werkgevers, ZZP-ers en kleine ondernemers bij te staan in het verstrekken van kleinere kredieten om hun liquide problemen op te lossen.

Het probleem is dat de banken de goede, innoverende en groeiende ondernemers in de kou laten staan en als dit tij niet snel keert dan voorzie ik nog een veel grotere economische teruggang dan nu al gaande is. Dan worden honderdduizenden mensen getroffen en is het leed niet te overzien. Los van de psychische ellende die dit teweeg brengt in gezinnen kost het de overheid miljarden meer aan bijstandsuitkeringen, armoedebeleid en re-integratie.

Het vertrouwen in de banken van gewone burgers, ondernemers en lokale bestuurders is tot het nulpunt gedaald. Ik roep de bankiers op om hun verantwoordelijkheid te nemen en juist nu bepaalde risico’s te nemen om het geldverkeer en daarmee de economie op gang te brengen!
Wij lokale bestuurders staan voor jullie klaar om als partners op te trekken in deze tijd van officiële recessie. Maar wacht nou niet te lang om ons op te zoeken…

Myra Koomen

Wethouder gemeente Enschede