Werken aan zekerheid

Inhoudsopgave

Inleiding afdelingsvoorzitter

Hoofdstuk 1. De betrouwbare gemeente

Hoofdstuk 2. Sociale stijging en sociale binding

Hoofdstuk 3. Werk en inkomen

Hoofdstuk 4. Duurzaamheid en milieu

Hoofdstuk 5 Armoedebestrijding en schuldhulpverlening

Hoofdstuk 6. Economie

Hoofdstuk 7. Onderwijs

Hoofdstuk 8. Mobiliteit

Hoofdstuk 9. Ruimtelijke ordening, wonen en veiligheid

Hoofdstuk 10. Sport

Hoofdstuk 11. Cultuur

Hoofdstuk 12. Wijken en dorpen

Hoofdstuk 13. Tot slot, de financiën

Inleiding

De afgelopen vier jaar heeft de gemeente Enschede veel geïnvesteerd. Enschede levert op, was de slagzin en dat klopte. Dat is goed geweest en het CDA heeft daaraan welbewust een bijdrage geleverd. Het CDA was ook verantwoordelijk voor het sociale gezicht van de gemeente. Er is onder andere een behoorlijke slag gemaakt in de armoedebestrijding en (arbeids)participatie.

Allereerst omdat de economische omstandigheden ons daartoe dwingen. Ten tweede omdat de gemeente op haar portemonnee moet letten. En ten derde omdat gebouwen met een bepaald doel gebouwd zijn. Ze moeten optimaal gebruikt worden. Jarenlang. Dan moet je weten wat je wilt.

Er moeten keuzes gemaakt worden, zonder verlies van zekerheid.

Dit is het Verkiezingsprogramma van het CDA-Enschede.

Een verkiezingsprogramma is meer dan een wensenlijstje.

In een verkiezingsprogramma worden ook keuzes zichtbaar gemaakt.

Het is een leidraad voor ons politiek handelen op gemeenteniveau..

Die leidraad gaat uit van de mens en diens omgeving, van het individu en de samenleving.

Hoe komt iemand het best tot zijn recht binnen zijn eigen mogelijkheden en binnen de gemeenschappelijke omstandigheden?

En altijd met verantwoordelijkheid voor de ander.

De sociale mens, het aloude Twentse noaberschap.

Iedereen krijgt de ruimte. En als er iets is, help je elkaar.

Zo wil het CDA in deze nieuwe tijd, besturen vanuit gemeenschappelijke waarden, herkenbaar voor de inwoner van de gemeente Enschede.

Met het oog op zoveel mogelijk zekerheid.

Jan Bolscher, voorzitter CDA afdeling Enschede.

Hoofdstuk 1. De betrouwbare gemeente

De Enschedeër mag verwachten dat de overheid betrouwbaar is en dat bestuurders betrouwbaar, betrokken en integer zijn. Het CDA is een partij met waarden en met traditie. Dat klinkt saai, maar betekent bijvoorbeeld dat er eerst wordt nagedacht voordat een standpunt wordt ingenomen.

Als er belangen afgewogen moeten worden, kent onze partij duidelijke principes: gerechtigheid, solidariteit, gespreide verantwoordelijkheid en rentmeesterschap. Deze uitgangspunten maken onze politieke vertegenwoordigers duidelijk en bescheiden, daadkrachtig en samenwerkend, principieel en praktisch.

Het CDA Enschede staat voor:

·

Een interactief bestuur. Er wordt nogal eens gesproken over de afstand tussen burgers en het openbaar bestuur, tussen kiezers en gekozene. De gemeentelijke politiek moet proberen deze afstand te overbruggen en de lokale democratie te versterken. Getracht wordt inwoners direct te benaderen en ze zo meer bij het beleid te betrekken. Dit wordt ondermeer gedaan door stadsdeelgewijs te werken, het afleggen van werkbezoeken, rondetafelgesprekken, brainstormbijeenkomsten en meer in het algemeen door interactief bestuur.

·

Een goede kwaliteit van dienstverlening. Bij een betrouwbare overheid hoort een goede kwaliteit van dienstverlening. Dit begint met een heldere, respectvolle communicatie en een goede bereikbaarheid. Speciale aandacht vraagt de bewaking van de afhandelingstermijnen voor de verschillende producten en diensten.

·	Minder bureaucratie. In de afgelopen periode is al hard gewerkt aan het afschaffen van overbodige regelgeving. Het huidige economische tij vraagt om een verdere stroomlijning en vermindering van administratieve lasten.

·	Realisme: Heel wat politici hebben de neiging om steeds torenhoge ambities te benoemen. Echter, ambities moeten betaald kunnen worden. Het CDA gaat er voor om die cultuur van beloftes, die je niet waar kunt maken te stoppen. De burgers verdienen een eerlijk bestuur.

Hoofdstuk 2. Sociale stijging en sociale binding

Sociale stijging houdt in dat mensen kansen moeten krijgen om te groeien, zich te ontwikkelen. Groeien op het gebied van wonen, werken, onderwijs en vrije tijd. Werk en onderwijs zijn factoren die vooral bepalen of er sprake is van sociale stijging.

Natuurlijk is sociale stijging ook afhankelijk van persoonlijke omstandigheden, zoals de omgeving waarin je zit, de ruimtelijke condities en vooral je capaciteiten, kennis en ambitie. Mogelijkheden voor sociale stijging moeten voor iedereen gelden en niet slechts voor bepaalde groepen. Sociale stijging is de drijfveer achter integratie. Dat betekent niet cultuurloos te worden, maar het betekent met behoud van je eigenwaarde volwaardig deel te nemen aan de maatschappij.

Sociale stijging is niet alleen op het individu gericht, maar heeft ook een maatschappelijk aspect. Dat is het noaberschap. Met noaberschap ontstaat een samenleving waarin mensen naar elkaar omkijken. Op het moment dat je mensen hebt die om je geven, die je stimuleren, die je helpen, kom je sneller en beter tot sociale stijging.Het CDA zal met voorstellen komen om het noaberschap te bevorderen. Het Noaberpunt in Lonneker is daarvoor een goed voorbeeld.

Sociale stijging is niet iets wat je in enkele dagen of maanden realiseert. Stijgen op de maatschappelijke ladder is iets wat tijd kost en in kleine stapjes gaat. Dat is niet erg, integendeel. Om duurzaam te stijgen is het belangrijk dat het niet te snel gaat zodat het goed ingebed raakt in het persoonlijke leven en je omgeving.

De sociale samenleving waarin Enschede Naobergemeente tot uitdrukking komt is aan het veranderen. Als CDA hebben wij een antwoord op deze nieuwe samenleving waarin het maatschappelijk middenveld meer gewaardeerd wordt en het noaberschap meer tot uiting zal komen.

Sociale binding houdt in; meer aandacht voor elkaar. Aandacht in positieve zin. In je directe woonomgeving, daar waar het gewone dagelijkse leven plaatsvindt is aandacht voor elkaar, een luisterend oor van groot belang. Modern Noaberschap.

De gemiddelde Enschedeër zal meer dan voorheen betrokken moeten zijn om de dagelijkse gang van zaken leefbaar te houden. In de straat, in de flat, in het park, in de school, in het winkelcentrum, in het verzorgingshuis of op de werkvloer zullen we meer naar elkaar moeten luisteren. Ook maatschappelijke organisaties zullen daarop worden aangesproken.

Als CDA-Enschede hebben we veel aandacht voor dit soort zaken.

We zoeken naar een krachtige Sociale ver-Binding tussen jong en oud, tussen ziek en gezond, tussen Nederlander en nieuwkomer. We zullen samen op zoek moeten naar een hernieuwde balans tussen Sociale Binding en de behoefte aan verscheidenheid per woongebied.

Ter ondersteuning van deze nieuwe vorm van Sociale Binding wijst Enschede 14 woongebieden aan, binnen de huidige 5 stadsdelen, waarin een voorzieningen knooppunt ingericht zal worden ter ondersteuning van participatie, emancipatie, integratie en zorg voor elkaar. Op deze wijze zal en moet de sociale samenhang versterkt worden. De kracht van wijken, buurten en dorpen moet en kan met gemeentelijke ondersteuning optimaal ingezet worden.

Het vrijwilligerswerk verdient onze aandacht en waardering. Daarbij denken we met name aan mantelzorgers, die ongevraagd een zware taak krijgen opgelegd. Hiervoor moeten blijvend aparte programma’s ter ontspanning worden aangeboden. Een reeds bestaande vrijwilligersverzekering voor elke werkzame vrijwilliger zal voor de toekomst behouden moeten blijven als vorm van waardering. Het CDA wil samen met de organisaties, vrijwilligerswerk door werklozen stimuleren.

Het CDA is groot voorstander van het meer gebruik maken van de eigen kracht van mensen. Daarom willen wij middelen beschikbaar stellen om mensen in staat te stellen de tijdelijke regie van bijv. buurtbewoners of vrienden te ondersteunen of over te nemen.

Wij willen de huidige inzet van kerken en Brede Scholen versterken. Er is in samenwerking met vrijwilligers, kerken, Brede Scholen, zorginstellingen, verzorgingstehuizen, Welzijn ouderen, bibliotheek, speeltuinen en gezondheidscentra veel te organiseren, zoals een buurtkamer.

Op feestdagen kan er gekookt en gezamenlijk gegeten worden. Een dergelijke opvang kan een bijdrage leveren aan zo lang mogelijk zelfstandig wonen van ouderen. Het CDA zal zich hiervoor sterk maken.

Tot slot, door de uitdaging te zoeken om te komen tot nieuwe vormen van Sociale Binding binnen WMO-verband zal er misschien wel een andere, meer toegepaste ambtelijke organisatie moeten komen. Enerzijds doordat men elkaar beter informeert van wat allemaal ontwikkeld is, anderzijds om via andere geldstromen tot nieuwe structuren te komen. Mogelijkheden die er op dit moment nog niet zijn, maar waar wel om gevraagd wordt.

Hoofdstuk 3. Werk en inkomen

Het is buitengewoon belangrijk dat mensen meedoen in de samenleving. Vooral het hebben van (betaald) werk is essentieel om een gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen te hebben. Het gemiddelde inkomen is in Enschede relatief laag. Hetzelfde geldt voor het opleidingsniveau. We maken wel inhaalslagen op dit gebied, maar het gaat te langzaam.

Door te werken ben je economisch zelfstandig en kun je jezelf ontwikkelen en dus groeien op de maatschappelijke ladder. Alle activiteiten van de gemeente moeten er op gericht zijn om mensen te begeleiden en helpen naar een betaalde functie.

In de periode 2005-2009 zijn we daar zeer goed in geslaagd. Het aantal bijstandsgerechtigden is met ruim 1000 mensen gedaald. Echter, momenteel zit het economische tij niet mee. Veel mensen worden werkloos. Het is belangrijk om deze mensen zo kort mogelijk in een uitkeringssituatie te hebben om kennis en kunde niet verloren te laten gaan.

De huidige periode biedt ook kansen. In sectoren als onderwijs, gezondheidszorg, defensie, bouw, techniek, beveiliging en logistiek zijn de komende jaren veel mensen nodig om werknemers die met pensioen gaan te vervangen. Het is een uitdaging om werklozen om te scholen naar sectoren waar banen zijn.

Voor mensen die lang een bijstandsuitkering krijgen moet door worden gegaan met participatieplaatsen. Dit zijn banen waar men met behoud van de uitkering ervaring opdoet en kansen op de arbeidsmarkt vergroot. Vrijwilligerswerk is een belangrijke stap naar betaalde arbeid. Werkgevers moeten inzien hoe belangrijk het is om te blijven investeren in mensen, gezien de vergrijzing en ontgroening (minder jongeren).

In de komende periode 2010-2014 dient extra aandacht geschonken te worden aan:

·	Uitbouwen van het Werkplein Enschede stimuleren; één loket.

·	Begeleiding van jonge moeders.

·	Op maat toegesneden trajecten om te komen tot een reguliere baan.

·	De huidige recessie benutten om jongeren duidelijk te maken dat het zinvol is om langer op school te blijven en een diploma te halen. Het begin van sociale stijging.

·	Ook arbeidsparticipatie van ouderen bevorderen.

·	Onderwijsvoorzieningen realiseren samen met de gemeente, afgestemd op de behoeften van de markt.

·	Het nieuwe participatiefonds met name voor jongeren van 16 en 17 jaar.

·	De sociale werkvoorziening ontwikkelen tot een echt leerwerkbedrijf.

·	Werk voor mensen met een arbeidshandicap, via onder andere werkervarings- of participatieplaatsen.

·	Meer participatieplaatsen in de openbare ruimte (groenonderhoud).

·	De arbeidsparticipatie van vrouwen. Dit beleid moet er op gericht zijn om meer (allochtone) vrouwen aan het werk te krijgen. Voldoende en kwalitatief goede kinderopvang is daarbij noodzakelijk.

·	Een goed systeem van opsporing van fraude. De gemeente Enschede moet blijven investeren in opsporing van fraude en handhaving van de sociale regelgeving.

Hoofdstuk 4. Duurzaamheid en milieu

Rentmeesterschap, solidariteit en gespreide verantwoordelijkheid zijn de christen-democratische uitgangspunten, die van bijzondere betekenis zijn als het gaat om een goed leefmilieu. Het CDA Enschede vindt het van groot belang, dat elke inwoner van onze stad en onze dorpen betrokken is bij een duurzaam beleid en daaraan meedoet. In onze visie is duurzaamheid een onderwerp waar voor een gemeente veel aanknopingspunten zijn, maar waar zij de juiste coalities moeten smeden om tot succes te komen.

Op basis van onze visie zet het CDA Enschede in op de volgende doelen. Wij streven er naar om in 2040 de gemeente “klimaatneutraal” te maken. Dit is een ver weg gelegen doel, vandaar zijn tussenliggende doelen nodig. Voorbeelden waar wij ons voor willen inzetten zijn:.

·	In 2014 is er een convenant met partners met een lange termijn programma voor duurzame renovatie van bestaande woningen.

·	Vanaf 2018 worden alle nieuwe gebouwen klimaatneutraal gebouwd.

·	De gemeentelijke organisatie is volledig klimaatneutraal in 2018 en voor 50% klimaatneutraal in 2014.

·	In 2012 wordt in 100% van de gevallen het principe van duurzaam inkopen en duurzaam aanbesteden toegepast (= duurzaamheid als criterium bij aanschaf),

·	- Voor wat betreft duurzame energie zet het CDA in op het onderzoeken van kleinschalige / decentrale opwekking van duurzame energie door middel van biomassa en zonne-energie.

·	Naast de aandacht voor vermindering van de CO2 uitstoot wil CDA Enschede dat er meer aandacht komt voor de dreigende gevolgen van het veranderende klimaat (zoals wateroverlast).

Voor de overige milieuonderwerpen, die zijn samen te vatten onder de noemer van een gezonde leefomgeving, zetten wij in op voortzetting van het huidige beleid.

Een betrouwbare overheid betekent dat bij deze doelen een passend budget wordt vrijgemaakt. Om invulling te geven aan haar voorbeeldfunctie is het zaak zorg te dragen voor spoedige afwikkeling van bestaande projecten, zoals: Duurzaam inkopen en aanbesteden, aanpak van eigen gebouwen, wagenpark en Openbare ruimte (bijvoorbeeld LED-verlichting).

We zetten samen met de onderwijsinstellingen in Enschede een stage- en onderzoeksprogramma op, op het gebied van duurzaamheid.

Het CDA wil duurzaam gedrag belonen door onder andere:

·	Het bevorderen van afvalscheiding via het aanbieden van een goede inzamelstructuur en invoering van tariefdifferentiatie (Diftar). Dit mag niet leiden tot lastenverzwaring voor de individuele inwoner of vervuiling van het buitengebied.

·	Vergroening van het kostenstelsel: Voor bedrijven wil het CDA inzetten op het creëren van mogelijkheden om grondprijs te verlagen of / delen van de grondaankoop te retourneren bij bewezen duurzaamheid. Aanpassingen in de OZB zullen wel kostenneutraal moeten zijn.

·	Stimuleren van duurzame renovatie van bestaande bouw bij zowel sociale woningbouw, als particuliere woningen. Dit is lasten verlichtend voor de burgers.

·	Het instellen van een jaarlijkse duurzaamheidsprijs.

Duurzaamheidsbeleid vraagt om een andere manier van werken en kan alleen slagen als dit structureel wordt aangepakt. Het korte termijnbeleid is er op gericht initiatieven te ondersteunen die tot doel hebben het draagvlak voor het langetermijnbeleid te vergroten.

Het langetermijnbeleid richt zich o.m. op:

·	Inbedding van duurzaamheid in het ‘gewone werk’ zoals bestemmingsplannen, vergunningenbeleid, handhaving, het aanbestedingenbeleid van de gemeente. De gemeentelijke organisatie moet daarom voor aanvragers duidelijk zijn en efficiënt kunnen worden doorlopen.

·	Veel aandacht voor communicatie. Daarbij bieden de ‘digitale snelweg’ en het internet goede mogelijkheden. Stimulering dat op scholen aandacht wordt besteed aan duurzaamheid hoort ook daarbij.

·

Ook in regionaal verband zet Enschede zich in voor de versterking van duurzaamheid. Enschede ondersteunt het ontwikkelen van een duurzaamheidsbeleid in regionaal verband. Op de begroting van Regio Twente moeten daarvoor meer middelen worden vrijgemaakt. Duurzaamheid wordt een doelstelling in de programma’s van Regio Twente. Het beleid en de projecten van Regio Twente worden daarop getoetst.

·	Hogere transparantie van prestaties. O.a.via monitoring van de beleidsuitvoering. Enschede past zonodig het beleid aan. Op www.Enschede.nl komt het gehele beleid te staan.

Hoofdstuk 5. Armoedebestrijding en schuldhulpverlening

In de vorige raadsperiode is ingezet op bestrijding van de effecten van armoede onder kinderen. Het CDA is van mening dat daarin blijvend geïnvesteerd moet worden. Kosten voor sport, cultuur, kunst en school moet de gemeente blijven dragen daar waar de portemonnee van de ouders hen dit beperkt.

Daar ligt ook een verantwoordelijkheid voor de scholen, sport- en culturele verenigingen zelf. Samen met deze instellingen moet gekeken worden naar de mogelijkheden van armoedebestrijding binnen hun instelling.

De armoedeconferenties die sinds 2007 op initiatief van het CDA gehouden worden moeten voortgezet en uitgebouwd worden. Dit samenwerkingsverband tussen Enschedese maatschappelijk en kerkelijke organisaties is buitengewoon waardevol en heeft bewezen meer armoede op te kunnen sporen en te bestrijden. De website www.geldkompasenschede.nl is een mooi resultaat van dit samenwerkingsverband.

De voedselbank is vrijwel niet meer weg te denken uit Enschede. Mocht blijken dat in de periode 2010-2014 de voedselbank onverminderd veel klanten heeft dan is een structurele subsidie volgens het CDA noodzakelijk.

Het beroep op de schuldhulpverlening was in de voorgaande periode afgenomen door de economische voorspoed en het feit dat meer mensen een betaalde baan hadden gekregen. Nu het economisch slechter gaat mogen we verwachten dat het beroep op de Stadsbank Oost Nederland zal blijven toenemen. Het CDA vindt het belangrijk dat iedereen toegang heeft tot de dienstverlening van de stadsbank ook als dit betekent dat er meer gemeentelijke middelen naar toe moeten. Daarnaast hecht het CDA aan voldoende activiteiten om schulden te voorkomen. Gemeentelijke middelen om preventief te handelen moeten worden opgehoogd.

Het CDA vindt dat samenwerking tussen overheid en particulieren op het gebied van zorg en welzijn zeer doeltreffend kan zijn. Daarbij wordt gedacht aan religieuze organisaties, maatschappelijke organisaties, maar ook bijvoorbeeld aan de sociaal raadslieden en stichting Leergeld.

Hoofdstuk 6. Economie

Enschede kenmerkt zich door veel MKB-bedrijven, met nauwelijks grote, internationale bedrijven. Daar hebben we ook niet de bedrijventerreinen voor. Het CDA vindt het zeer belangrijk om te blijven investeren in de kwaliteit van bedrijventerreinen om ondernemers de kans te geven te groeien en om nieuwe ondernemers en werkgelegenheid naar onze gemeente te halen. Daartoe moet een goed arbeidsmarktbeleid worden gevoerd.

Het vestigingsbeleid voor ondernemingen moet opnieuw onder de loep genomen worden. Het moet eenvoudig zijn om je als bedrijf in Enschede te vestigen.

We moeten als gemeente Enschede aangesloten blijven en mede uitvoering geven aan de Agenda van Twente, het programma om de economie in Twente de komende jaren verder te ontwikkelen.Twente zou in 2014 een van de meest toonaangevende kennisregio’s van Europa moeten zijn. De huidige economische recessie leert ons dat innovatie onverminderd belangrijk is. De aanwezigheid van de Universiteit Twente en de Saxion hogeschool moet gekoesterd worden. Investeren in Kennispark Twente is gezien de huidige recessie investeren in de economische toekomst van Enschede.

Ondernemers dienen gekoesterd te worden door de gemeente; zij zorgen voor werk.

Arbeidsmarktbeleid houdt niet op bij de gemeentegrenzen. Daarom moet het vooral regionaal vorm gegeven worden in het Platform Onderwijs, Werk en Inkomen. Enschede bekleedt hierin de voorzittersrol en moet hierin het voortouw blijven nemen.

In een veranderende maatschappij zien we dat steeds meer mensen voor het zelfstandig ondernemerschap kiezen. We moeten ondernemerscoaches en startercoördinatoren blijven financieren om het zelfstandig ondernemerschap verder te promoten en ontwikkelen.

Het is belangrijk dat we voldoende hoger opgeleiden in Enschede krijgen en houden. Het CDA vindt dat er nieuw beleid ontwikkeld moet worden om dit te realiseren.

Het Havengebied is een speerpunt in Enschede op het gebied van bedrijvigheid. Het is belangrijk dit gebied goed te onderhouden en parkmanagement verder uit te breiden zodat de werkgelegenheid zich hier goed kan ontwikkelen.

Toerisme en recreatie moeten verder gestimuleerd worden. Boekelo, Twekkelo en het landelijk gebied bieden daartoe mogelijkheden.

De Luchthaven Twente is een gebied met ongekende potentie. Het CDA meent dat juist in tijden van recessie hier werkgelegenheid gecreëerd moet worden.

Hoofdstuk 7. Onderwijs

Hoe meer er geïnvesteerd wordt in kinderen/jongere op het gebied van ontwikkeling en scholing, hoe meer profijt de samenleving daarvan later heeft. Iedereen een startkwalificatie en goede geleiding naar werk is het uitgangspunt van het CDA.

In de komende periode moet in Enschede het samengaan van peuterspeelzalen en de kinderdagverblijven blijven doorgaan. Het CDA vindt het belangrijk dat ieder kind in Enschede in beeld is om (taal)achterstanden te signaleren en te verhelpen.

De filosofie om VMBO en MBO beter op elkaar aan te laten sluiten en de doorstroming te bevorderen moet in de komende raadsperiode gestalte krijgen waarbij voor het CDA belangrijk is dat zoveel mogelijk leerlingen een diploma halen.

De aansluiting onderwijs en bedrijfsleven is essentieel. De gemeente moet bedrijfsleven en publieke sector oproepen om stages ter beschikking te blijven stellen. De gemeente moet docentenstages blijven stimuleren.

Enschede kent een groot aanbod aan onderwijs. De gemeente dient goede contacten te onderhouden met deze kennisinstellingen en samenwerking op dit gebied te bevorderen met name om de doorstroom van leerlingen en studenten te laten toenemen en zodoende sociale stijging te realiseren.

ArbeidsToeleiding en Coaching (ATC) en de Arbeidsmarkt geKwalificeerd Assistent (AKA) nemen een belangrijke positie in. Om jongeren en volwassenen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en het leerproces goed te kunnen helpen moet ervoor gezorgd worden dat deze opleidingen in stand blijven en zo nodig uitgebreid worden. Het CDA hecht hier in het bijzonder aan om de kansen te vergroten van juist die groep mensen die extra aandacht behoeft, maar pleit voor een zakelijke aanpak.

Enschede is een belangrijke stad voor jongeren. Met ongeveer 20.000 studenten kan het met recht een studentenstad genoemd worden. Het CDA Enschede vindt dat dit kansen biedt, die niet onbenut moeten blijven. Wij willen: meer studenten na hun studieperiode aan Enschede binden, de participatie van jongeren/studenten vergroten en de profilering van Enschede als studentenstad vergroten.

Voor het binden van jongeren/studenten aan Enschede zijn banen nodig. Vaak weten de afgestudeerden van Hogeschool Saxion en de Universiteit Twente onvoldoende welke interessante bedrijven er in Enschede zijn gevestigd. Dit moet veranderen. Verder is het stimuleren van ondernemerschap een goed hulpmiddel voor het binden van jongeren aan Enschede.

Studenten geven aan een studieplek in het centrum van de stad te missen. In samenwerking met de Openbare Bibliotheek Enschede kan hiervoor binnen de “stadscampus” van Saxion een oplossing gevonden worden.

Voor de profilering van Enschede als studentenstad zijn evenementen als de Batavierenrace en Enscheday van grote betekenis. Medewerking van de gemeente Enschede daarbij is cruciaal. Tot slot dienen de, mede op initiatief van het CDA, in de afgelopen jaren gestarte rondetafel overleggen tussen gemeente en studentenorganisaties voortgezet te worden. Deze moeten wel leiden tot concrete voorstellen.

Hoofdstuk 8. Mobiliteit

Het CDA wil de interne bereikbaarheid en de ontsluiting van Enschede bevorderen.

Automobiliteit is een speerpunt. Aanpak van de invalswegen heeft o.a. vlottere doorstroming van bezoekers per auto naar de binnenstad tot gevolg. Deze aanpak behoeft maatwerk. Daartoe moet daar waar dit past de verkeersafwikkeling vanuit de wijken meer via de singels dan via de radialen bevorderd worden. De ontsluiting van de wijken blijft voor CDA centraal staan

Betere benutting van ons wegennet via uitbouwen van dynamische verkeersgeleiding en verhoging van de kruispuntencapaciteit. Verbetering ontsluiting Oost door een groene golf op de Gronausestraat en vergroting capaciteit van de Oostweg. Bij de verdere uitbouw van de Eschmarke moet de aanleg van een tweede ontsluitingsweg worden onderzocht. De bereikbaarheid van het Kennispark vanuit het noorden moet verbeterd worden. De mogelijkheid van een zogenaamde Noorderval moet onderzocht worden.

Het openbaar vervoer is in Enschede van voldoende kwaliteit, maar het kan beter door verdere uitbreiding van stadsroutes. De aansluiting tussen de laatste trein naar het westen van het land en de bus is noodzakelijk. Dit geldt ook voor de aansluiting met culturele voorstellingen in Enschede.

Naast de ruime aandacht voor autoverkeer en openbaar vervoer moet Enschede de komende periode inzetten op ruimere en (sociaal) veilige fietspaden langs de invalswegen tot aan de bebouwde kom (o.a. Haaksbergerstraat, Hengelosestraat, Weerseloseweg en Oldenzaalsestraat). De gemeente moet komen met een nieuw fietsenbeleid, met ruime aandacht voor onder meer stallingsmogelijkheden (station!!), promotie van het fietsgebruik

Enschede moet een directe ontsluiting met de A1 krijgen. Door ontwikkelingen op en rondom het Vliegveld Twente ontstaan daarvoor mogelijkheden.

Dit nieuwe beleid moet leiden tot:

·	betere doorstroming singelring, minder files

·	vermindering verkeersoverlast rond Lonneker, Twekkelo, Usselo, Enschede West (Kennispark Twente), Enschede Oost en centrum (Haaksbergerstraat) wordt aangepakt

·	aanpakken problemen veiligheid en leefbaarheid in wijken (b.v. als gevolg van “ongewenst” verkeer en parkeren bij scholen)

Hoofdstuk 9. Ruimtelijke ordening, wonen en veiligheid.

Er zijn veel locaties in ontwikkeling voor woningbouw of bedrijventerrein. Uitgangspunt is dat we de beschikbare locaties met voorrang gaan bebouwen, met name daar waar de gemeente sterke grondposities heeft (bijvoorbeeld de Eschmarke). We moeten de renteverliezen op deze locaties zo beperkt mogelijk houden.

De bestaande uitbreidingslocaties geven op korte termijn voldoende ruimte om te voorzien in de woningbouwbehoefte. Onderzoek zal moeten aantonen waar in de toekomst nog vraag naar is. Er moet een goede afstemming plaatsvinden op regionaal niveau. Samenwerking op regionaal niveau is niet alleen op dit gebied noodzakelijk.

Het CDA wil geen harde rode contouren naar het buitengebied toe (we willen ons niet vastleggen voor de verre toekomst), maar we staan wel op het standpunt dat we zeer zorgvuldig moeten omgaan met de kwaliteit van onze groene ruimte. Beperkte woningbouw in de stadsranden sluiten wij niet bij voorbaat uit. Bouwen aan de randen van de stadsparken willen we niet. Verdichten van de binnenstad (hoogbouw, bouwen boven winkels en industriële gebouwen) is een prima optie.

Doordat veel agrarische bedrijven ook de komende jaren zullen worden beëindigd willen we onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor het ontwikkelen van knooperven, erven in het buitengebied waar beperkt wonen is toegestaan. Niet alleen voor de boer en eventueel personeel.

Zowel in Lonneker als in Boekelo worden momenteel woningbouwlocaties ontwikkeld. Hiermee wordt de komende jaren voldoende voorzien in de behoefte.

Een van de belangrijkste waarden is dat mensen zich prettig en veilig voelen in hun woonomgeving. Op wijk- en dorpsniveau spelen we in op de woonwensen van de bewoners. Er moet een gevarieerd woningaanbod zijn. Het CDA wil meer mogelijkheden voor meergeneratiewoningen. Ook in het stedelijk gebied.

We willen duurzaam, levensloopbestendig en energiezuinig bouwen. De gemeente gaat met woningbouwcorporaties, banken en bouwondernemers stimuleringsmaatregelen nemen om ook particuliere woningen aan te passen aan de normen voor duurzaamheid. De huidige herstructurering van Velve Lindenhof, Boswinkel en Stroinkslanden is een goede zaak.

Er moeten plannen komen voor starters op de woonmarkt. Bij een inkomensgroei en/ of veranderende gezinsopbouw zou de woning gemakkelijk aangepast kunnen worden aan veranderende woonwensen.

Er moeten harde afspraken gemaakt op regionaal niveau over de woningbouwplannen. De provincie moet hierin duidelijker de regierol nemen.

De gemeente beschikt over een groot buitengebied. Een belangrijke drager voor het in standhouden van dit gebied is de agrarische sector. Deze bedrijfstak is sterk in verandering. Enerzijds treedt schaalvergroting op. Anderzijds zien we verbreding van activiteiten (recreatie, zorg, landschapsonderhoud). De gemeente faciliteert deze ontwikkelingen.

Het CDA Enschede koestert de grote cultuurhistorische en landschappelijke waarde van de stad, dorpen en het buitengebied. Dit biedt in combinatie met cultuurtoerisme een uniek pluspunt voor gemeentemarketing.

De druk op het buitengebied is groot. We moeten de komende jaren blijven investeren in het behoud en ontwikkelen van dit gebied. De landinrichtingsprojecten Enschede Zuid en Noord zijn instrumenten om te komen tot een duurzame inrichting van ons buitengebied. Voor de komende periode wil het CDA Enschede inzetten op met name:

·	uitbreiding van groen / blauwe diensten .

·	snelle realisatie van de landinrichtingsprojecten.

·	bescherming cultuurhistorische elementen en gebouwen

·	nieuwe economische functies voor een duurzame ontwikkeling van het buitengebied en

·	onderzoek naar de gevolgen van de bevolkingskrimp op het gemeentebeleid, waaronder de woningmarkt (huur en koop) en de gemeentelijke financiën.

Een leefbare stad is een stad, die veilig, schoon en goed onderhouden is. Het CDA wil erop toezien dat het onderhoud van zowel de openbare ruimte als het groen op een aanvaardbaar niveau plaatsvindt. Als de stad goed wordt onderhouden, kun je ook van de inwoners vragen dat zij hun woonomgeving goed onderhouden.

Agressie, criminaliteit en asociaal gedrag horen niet in onze wijken en dorpen. Veiligheid is een zaak van iedereen, niet alleen van gemeente, politie en justitie. Veiligheid wordt onder meer bereikt door strengere, meer gerichte controle en daadwerkelijke handhaving.

Maar voorkomen is nog altijd beter dan genezen. Er is een goed gevulde gereedschapskist om de openbare orde en veiligheid in Enschede te handhaven. Voor de veiligheid van onze wijken en dorpen is het goed als deze gereedschapskist zo veel mogelijk wordt gebruikt.

Wij denken daarbij o.a. aan: preventief fouilleren, cameratoezicht, sluiting van (drugs)panden, gedwongen opvoedingsondersteuning, bescherming slachtoffers en de bestuurlijke boete. Naast deze concrete maatregelen is voorlichting en samenwerking met ouders, scholen en maatschappelijke instellingen noodzakelijk.

Hoofdstuk 10. Sport

Voor het CDA staat de sportnota ‘Enschede beweegt’ centraal, waarin het sportbeleid tot en met 2015 is vastgelegd. Voor de komende periode gaat het erom hoe we op een creatieve manier het beleid in daden kunnen omzetten.

Wij willen sportverenigingen stimuleren om aan verschillende doelgroepen, zoals bijvoorbeeld ouderen en gehandicapten sportieve tijdsbesteding te bieden. Hiervoor is in het kader van de WMO subsidie beschikbaar. Bewegen voor ouderen met als doel de spierkracht van ouderen te behouden en zo mogelijk te vergroten. Ook gehandicaptensport verdient aandacht.

Onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor vrijetijdsbesteding van jongeren op het gebied van sport en cultuur. Faciliteiten op gebied van sport/beweging/cultuur bieden, die als ontmoetingsplek kunnen fungeren. De samenwerking tussen scholen en sportverenigingen kan intensiever, waardoor alle brugklasleerlingen met diverse sporten in aanraking komen. Verenigingen stimuleren workshops of clinics te geven, waardoor kinderen vrijblijvend kennis kunnen maken met meerdere sporten .

Wij pleiten voor een kwaliteitsimpuls van de sportaccommodaties. Het CDA is bijvoorbeeld voorstander van de bouw van een sporthal in de Eschmarke, renovatie van de sportparken van EMOS en Achilles en een integrale aanpak van het Diekmangebied. Bredere openstelling van sportaccommodaties met kunstgras voor gebruik door anderen. In samenwerking met woningcorporaties in alle stadsdelen één of meer multifunctioneel te gebruiken Sport Courts aanleggen. De bouw van het sportpark Boekelo moet tot een goed einde worden gebracht.

Topsport heeft een aanzuigende werking op bedrijven en mensen en straalt uit naar de breedtesport. Het CDA vindt dat de gemeente goed met deze werking om moet gaan en dat topsport op een verantwoorde manier moet worden ondersteund..

Vanwege het maatschappelijk belang dient de gemeente sportverenigingen financieel en organisatorisch te ondersteunen. Wij willen sportverenigingen stimuleren hun activiteitenaanbod te vergroten door bijvoorbeeld inloopactiviteiten voor buurt te organiseren. Ook ondersteuning van vrijwilligers is belangrijk. Zij zijn onmisbaar voor de breedtesport en de buurtsport. Het CDA wil de administratieve lasten (bijvoorbeeld minder vergunningen) van sportverenigingen (en andere vrijwilligersorganisaties) verlichten, dit moet o.a. in een nieuw subsidiestelsel tot uiting komen.

Hoofdstuk 11. Cultuur

Cultuur in Enschede moet uitnodigen tot dialoog en actie. Op basis daarvan ontstaat begrip en vertrouwen. Cultuur kan zo een bijdrage leveren aan het verbeteren van het leefklimaat. De culturele identiteit in Enschede kan verder worden ontwikkeld door het cultuurlint uit te breiden naar de overige stadsdelen. Zo krijg je in de stad verschillende culturele linten die samenkomen bij het Muziekkwartier.

Instandhouding van culturele voorzieningen is een taak voor de gemeente, op lokaal en regionaal niveau. Daarbij gaat het om een breed aanbod, gezonde exploitatie, goede toegankelijkheid en hoge kwaliteit. Als centrumgemeente is Enschede ook verantwoordelijk voor culturele voorzieningen met een regionale aantrekkingskracht.

Ondersteuning van de amateurkunst vinden wij van groot belang. De nieuwe cultuurvoorzieningen dienen initiatieven te nemen, gericht op de amateurkunst. Het CDA Enschede is blij met de culturele voorzieningen, maar is van mening dat de komende periode de cultuurvoorzieningen in de wijken, dorpen en buurten aan de beurt zijn. Met daarbij speciale aandacht voor de jeugd en de zuidwijken. In dat kader achten wij een proef waarin de culturele identiteit tot uitdrukking komt wenselijk. Daarbij kan gedacht worden theater op scholen.

Enschede moet jongerencultuur meer aandacht geven. Jongeren bij cultuur betrekken kan bijvoorbeeld door ze kennis te laten maken met theatertechniek, computerkunst, muziek maken, componeren etc. Enschede heeft een onderwijscultuur, die een prima basis is voor uitdieping van het thema cultuur en jongeren. Ook het thema “kunst en industrie” past goed bij Enschede. De gemeente moet het initiatief nemen om samen met genoemde instellingen tot een actieprogramma “Cultuur en onderwijs” te komen.

Het CDA wil meer gebruik van culturele voorzieningen door die groepen die het financieel moeilijk hebben. De Kortingspas blijft voor ons een goed middel.

Hoofdstuk 12. Wijken en dorpen

Het CDA is van mening dat Enschedeërs betrokken moeten worden bij de leefbaarheid van hun omgeving. De gemeente is verantwoordelijk voor de kwaliteit van die omgeving. Wij onderkennen de meerwaarde van het stadsdeelgewijs werken. Een actieve(re) betrokkenheid van bewoners is daarbij van essentieel belang. Stadsdeelmanagement moet in overleg met bewoners jaarlijks de kansen en problemen in een wijk of dorp inventariseren en komen met een actieplan. Wijk- en dorpsraden, bewoners- en ondernemerscommissies moeten intensief bij de projecten betrokken worden. Ook moeten de activiteiten van buurthuiswerk, sociaal-cultureel werk en het maatschappelijk werk bij de genoemde actieplannen aansluiten. De gemeente dient hiervoor afspraken te maken. We willen het aantal te starten buurtprojecten de komende jaren verminderen met als doel om de reeds gestarte projecten meer tijd en aandacht te geven. Elke vorm van 'gevoelde vertraging' moet voorkomen worden en de communicatie moet op de Enschedeër gericht zijn.

Stadsdeel Centrum

Dit stadsdeel is het visitekaartje van Enschede. Belangrijke thema’s voor de komende jaren zijn:

·	Verbetering bestrating Van Heekplein en rest centrum.

·	Uitstraling winkelstraten centrum verbeteren, met aandacht voor het aantrekken van kleinschalige bedrijvigheid.

·	Bereikbaar houden van binnenstad voor alle vormen van vervoer.

·	Creëren van voldoende "groene"speelplekjes voor jeugd in het gehele stadsdeel centrum.

·	Overlast van jongeren en zwervers tegengaan (betere controle en/of zorgen voor alternatieve plekken).

·	Verbeteren parkeervoorzieningen (auto en fiets) rondom Stadskantoor en station.

Stadsdeel Noord (met Lonneker)

Noord vertoont een grote diversiteit. Een belangrijk onderdeel van dit stadsdeel is het dorp Lonneker. Belangrijke aandachtspunten zijn:

·	Verdere ontwikkeling Noorderval. Van belang voor het tegengaan sluipverkeer in Lonneker en Enschede Noord.

·	Actievere rol gemeenteraad bij landinrichting Enschede Noord.

·	Realisatie dorpshuis/ Kulturhus Lonneker.

·	Herstructurering winkelcentrum Mekkelholt prioriteit blijven geven.

·	Verbeteren verkeersveiligheid en parkeeroverlast in buurt Walhof i.v.m. onoverzichtelijke uitritten vanaf park en tennisbaan.

·	Aandacht voor parkeeroverlast Twekkelerveld bij thuiswedstrijden van F.C. Twente in combinatie met overige activiteiten in die omgeving.

·	Stadsbussen in noord ook bereikbaar maken buiten de busbaan ( mensen die slecht ter been zijn hebben moeite om naar de huidige opstapplaatsen te komen, voorheen waren er in de wijk meer opstapplaatsen die dichter bij de woonkernen waren gesitueerd.

·	Onderhoud Amelink-bos.

Stadsdeel Oost (met Glanerbrug)

Stadsdeel Oost is enorm in beweging. Nieuwe wijken die aansluiting zoeken bij bestaande structuren. Belangrijke speerpunten voor de komende jaren zijn:

·	Vaart maken met het afbouwen van de wijk Eschmarke. Samenhang met renovatie/nieuwbouw van Dolphia moet hierbij prioriteit hebben.

·	Aanpakken van de jeugdproblematiek in Glanerbrug Zuid.

·	Starten met de bouw van het winkelcentrum Stokhorst.

·	Leefbaarheid Hogeland/Diekman verbeteren met daarbij speciale aandacht voor de ouderen.

·	Structurele aandacht voor de jeugd in de Eschmarke. Daarnaast dienen er meer speelvoorzieningen in de wijk te komen.

·	Aanleg van een veilig voetpad naar de basisschool St. Gerardus te Glanerbrug.

Stadsdeel West (met Usselo en Boekelo)

·	Dit deel van Enschede straalt verscheidenheid uit. Van deze verscheidenheid een eenheid vormen is de kunst. Belangrijke speerpunten van beleid zijn:

·	Voortvarende aanpak van de renovatie/nieuwbouw van Oost-Boswinkel en doorlopende modernisering van West-Boswinkel. Hierbij aandacht voor energiebesparing.

·	Aanpak veilige oversteek Burg. Van Veenlaan in nabijheid van winkelcentrum/Cromhoff.

·	Aanpak winkelcentrum stadshart Stadsveld en nieuwbouw woningen/flats in nabijheid van stadshart.

·	Aanpak verkeersonveiligheid in de oude wijken van Stadsveld.

·	Realisatie van een ontmoetingsplek voor jongeren in Boekelo.

·	Realisatie sportaccomodatie Boekelo/ herbestemming sportpark de Grobbe en bouw multifunctionele accomodatie.

·	Voortgang herinrichting buitengebied Enschede Zuid voor met name de gebieden Boekelo en Twekkelo

Stadsdeel Zuid

Zuid is een bruisend stadsdeel. De wijken Wesselerbrink, Stroinkslanden en Helmerhoek hebben hun eigen ontwikkeling doorgemaakt. Het CDA Enschede wil bijzondere aandacht blijven besteden aan:

·	Blijvende aanpak en begeleiding van jongeren, maar ook activiteiten (bijvoorbeeld ontmoetingsplekken creëren en buitensport in de zomer) ontwikkelen voor jongeren in alle drie de wijken in Zuid.

·	Renoveren van de verschillende winkelcentra in Zuid.

·	Nieuwbouw realiseren van school/wijkcentrum/ontmoetingsruimte voor jong en oud in Stroinkslanden.

·	Meer Sociale Cohesie in Zuid: "mensen in Zuid wonen naast elkaar maar niet met elkaar", mensen met een niet westerse achtergrond hebben in Zuid weinig contact met hun westerse buren etc.

·	Verbeteren leefbaarheid in Zuid: o.a. via aanpak geluidsoverlast van de N35 en het opknappen van het Wesselbrinkpark.

·	Actieve rol voor de Sportboulevard bij verbetering leefbaarheid in Zuid.

Hoofdstuk 13. Tot slot; de financiën

Het CDA staat voor de garantie “nooit meer een artikel 12 gemeente.”. Dit door een solide financieel beleid; wat men van het CDA gewend is Het is een feit dat de gemeentelijke financiën grotendeels worden bepaald door het rijk. Dit beleid veroorzaakt, vooral op het sociale terrein onzekerheid en een wanverhouding tussen inkomsten en wettelijke verplichtingen. Als het rijk voorzieningen afbouwt, kan de gemeente deze voorzieningen niet vanzelfsprekend met eigen middelen voortzetten. Het financiële beleid van de gemeente Enschede is gericht op een sobere en efficiënte besteding van middelen. In de komende vier jaar zal de complete gemeentebegroting tegen het licht moeten worden gehouden; elk jaar 1/4 zodat aan het eind van de periode de begroting geschoond is en toekomstbestendig. Elke uitgave en elke inkomst moet op zijn waarde worden bekeken, met als criterium onder meer de wettelijke verantwoordelijkheid. Is dit een taak van de gemeente, of doen we ons dit zelf aan? Deze operatie kan niet zonder brede politieke steun.

Uiteraard moet gekeken worden naar de inkomsten; belastingen, grondopbrengst, rijksbijdragen en incidentele subsidies. Over het te voeren financiële beleid heeft de burger recht op inzicht; het is zijn/haar geld. Dat bevordert de betrouwbaarheid van de overheid.

Het CDA Enschede vindt dat het financiële gemeentebeleid doortrokken moet zijn van de wens om:

·	risico’s te verminderen;

·	reserves op te bouwen om tekorten te kunnen opvangen;

·	nieuwe ambities te temporiseren;

·	nieuw beleid niet met extra inkomsten te financieren, maar met verschuivingen binnen de begroting.

Verder blijft het nodig om de diverse subsidiemogelijkheden te benutten. Voorkomen moet worden dat subsidiemogelijkheden het gemeentelijk beleid gaan bepalen.

Structurele uitgaven moeten structureel worden gedekt. In de meerjarenbegroting moet structurele ruimte worden mee begroot om te voorkomen dat er telkens weer bezuinigd moet worden.

Enschede verdient een gezond beleid, ook in tijden dat het minder gaat. De Enschedeër verdient het dat de gemeente daarbij eerst naar zichzelf kijkt.

Zoals gezegd, de financiële positie van de gemeente Enschede is niet rooskleurig. Dat betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden, ook door het CDA.

De laatste jaren zijn er grote investeringen gedaan in de gemeente Enschede. Het is nu de tijd dat die investeringen zich uitbetalen. Niet jaarlijks vragen om hernieuwde investeringen als waarborg voor de continuïteit. Daar ligt een verantwoordelijkheid voor het gemeentebestuur, maar zeker ook voor de betrokken organisatie.

Die verantwoordelijkheid geldt voor ons allen. Wij profiteren allen van Enschede. We wonen er, werken er, studeren, gaan er uit, sporten, enz., enz.

Samenwerking is daarbij noodzakelijk. Alleen dan kan het bestuur de uitdagingen van de toekomst aan.

Enschede is een bijzondere gemeente, met een bijzondere stad, bijzondere buurten, dorpen en een bijzonder buitengebied.

Een gemeente, die zichzelf profileert en aantrekkelijk is voor bezoekers.

Een gemeente, waar je trots op kunt en moet zijn.